Μάλιστα τα τελευταία εικοσιτετράωρα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν κατακλυστεί από ερωτήματα, εκτιμήσεις και σε ορισμένες περιπτώσεις ατεκμηρίωτες πληροφορίες, οι οποίες ενισχύουν το κλίμα ανησυχίας.
Οι απορίες είναι πολλές, για το αν υπάρχουν λειτουργικά καταφύγια και εκφράζονται συχνά και με λάθος τρόπο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αποτέλεσμα να δημιουργείται σύγχυση και να καλλιεργείται κλίμα φόβου.
Η «Ε» είχε ασχοληθεί και παλαιότερα, το 2022, με το θέμα των καταφυγίων και τις θέσεις τους, ωστόσο πρέπει να διευκρινιστεί ότι πρόκειται για απόρρητες πληροφορίες που ανακοινώνονται όταν καταστεί ανάγκη. Το ζήτημα της δημόσιας ενημέρωσης ισορροπεί, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, ανάμεσα στην ανάγκη για πρόσβαση στην πληροφορία και στην υποχρέωση διαφύλαξης κρίσιμων δεδομένων πολιτικής άμυνας.
Ιστορικά, είναι γνωστό ότι τα καταφύγια στην Ελλάδα χρονολογούνται από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και μάλιστα τα τελευταία στην Αττική κατασκευάστηκαν το 1956, στο πλαίσιο νόμου της περιόδου Μεταξά που απαιτούσε από κάθε νέο κτίριο να διαθέτει καταφύγιο. Ο νόμος καταργήθηκε το ίδιο έτος, με αποτέλεσμα να παγώσει η δημιουργία νέων υποδομών. Έκτοτε, πολλά από τα υφιστάμενα καταφύγια είτε εγκαταλείφθηκαν είτε άλλαξαν χρήση, ενώ ελάχιστα συντηρήθηκαν συστηματικά.
Όσον αφορά τη Λάρισα, έχει συσταθεί επιτροπή στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, στο πλαίσιο της πολιτικής άμυνας, η οποία έχει αναλάβει τον εντοπισμό των καταφυγίων που υπάρχουν μέσα στην πόλη και τον έλεγχο της υφιστάμενης κατάστασής τους για την καταλληλότητα χρήσης τους, σε περίπτωση κινδύνου, ενώ έχει ήδη ζητηθεί και από τους Δήμους της περιφερειακής ενότητας, να υποδείξουν χώρους που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως προσωρινά καταφύγια, καθώς με την αύξηση του πληθυσμού είναι ευνόητο ότι όσα υπάρχουν προφανώς και δεν επαρκούν.
Η αρμόδια προϊσταμένη τμήματος ΠΣΕΑ της Περιφέρειας Θεσσαλίας κ. Ευγενία Τσακνάκη, μιλώντας στην «Ε» τονίζει ότι ο έλεγχος-χαρτογράφηση θα έχει ολοκληρωθεί έως 30 Ιουνίου και για την ολοκλήρωση συνεργάζονται Αστυνομία, Πυροσβεστική, Μηχανικοί, Υγειονομικό και εκπρόσωποι των Δήμων προκειμένου οι χώροι και να είναι λειτουργικοί και να πληρούν όλες τις προδιαγραφές που είναι αυστηρές, καθώς θα πρέπει να διαθέτουν συστήματα πυρόσβεσης, νερό, τουαλέτες, διπλές εξόδους και μια σειρά ακόμη παραμέτρων που είναι απαραίτητες.
«Ο έλεγχος που γίνεται αφορά όλη την περιφέρεια Θεσσαλίας. Θα έχει επικαιροποιηθεί μέχρι και τις 30 Ιουνίου και θα ανακοινωθούν και σχέδια εκπαίδευσης από ΔΑΙ και ΑΙ. Ωστόσο οι πληροφορίες για τη θέση των καταφυγίων δεν είναι ανακοινώσιμες» λέει η κ. Τσακνάκη.
Στο πλαίσιο αυτό έχουν συσταθεί τον τελευταίο χρόνο και γραφεία πολιτικής άμυνας στους Δήμους που έχουν στις αρμοδιότητές τους μεταξύ άλλων την εγκατάσταση και συντήρηση σειρήνων ενημέρωσης, την κατασκευή και συντήρηση ορυγμάτων και καταφυγίων προστασίας, την εξασφάλιση πιστώσεων οικονομικής ενίσχυσης στους οικείους προϋπολογισμούς των Δήμων, με σκοπό την εξασφάλιση των παραπάνω μέσων προστασίας του άμαχου πληθυσμού και τη μέριμνα για χαρακτηρισμό κτηριακών εγκαταστάσεων των Δήμων και των εποπτευόμενων Φορέων αυτών ως Δημόσια Ανεξάρτητα Ιδρύματα (ΔΑΙ) και έκδοση σχετικών Κανονισμών Λειτουργίας τους σε συνεργασία με την οικεία Περιφέρεια.
Η κ. Τσακνάκη αναφέρθηκε και στο θέμα της λειτουργίας των σειρήνων στη Λάρισα, τονίζοντας ότι είναι όλες άψογα συντηρημένες, ενώ ήδη τρέχει διαγωνισμός του Υπουργείου Εσωτερικών για την προμήθεια και εγκατάσταση σύγχρονων σειρήνων ικανών να εκπέμπουν φωνητικές οδηγίες, εκτός από τους κλασικούς ήχους, για την ενημέρωση του πληθυσμού σε περιπτώσεις εκτάκτων αναγκών.
Η ιστορία, η εξέλιξη και η τρέχουσα κατάσταση των καταφυγίων επανέρχονται έτσι στο προσκήνιο, όχι ως σενάριο πανικού, αλλά ως πεδίο θεσμικής προετοιμασίας. Τα καταφύγια πολέμου στην Ελλάδα εξάλλου αποτελούν ένα κρίσιμο κομμάτι της πολιτικής προστασίας και της αμυντικής ιστορίας της χώρας.
ΝΑΤΑΣΑ ΠΟΛΥΓΕΝΗ
